รับมืออย่างไร…เมื่อหมดไฟในการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียง
สัญญาณเตือน 4 ข้อของภาวะหมดไฟที่ผู้ดูแลไม่ควรมองข้าม
ถ้าคุณกำลังอ่านบทความนี้อยู่ โพรเทียอยากบอกว่า คุณไม่ได้อยู่คนเดียวนะคะ การดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงเป็นงานที่ต้องใช้ทั้งแรงกาย แรงใจ และเวลาอย่างต่อเนื่อง และในบางวัน ความรู้สึกหมดแรง เหนื่อยล้า หรือแม้แต่หงุดหงิดโดยไม่รู้ตัว ก็เป็นสัญญาณที่ร่างกายกำลังบอกว่า ‘ถึงเวลาดูแลตัวเองบ้างแล้ว’
ภาวะหมดไฟคืออะไร?
Caregiver Burnout หรือภาวะหมดไฟในการดูแล คือภาวะที่ผู้ดูแลเกิดความเหนื่อยล้าสะสมทั้งทางร่างกายและจิตใจ จนรู้สึกว่าตัวเองไม่มีอะไรเหลือให้อีกต่อไป งานวิจัยจาก Journal of the American Geriatrics Society พบว่าผู้ดูแลผู้ป่วยระยะยาวมีความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าสูงกว่าประชากรทั่วไปถึง 2 เท่า
4 สัญญาณเตือนที่ต้องสังเกตตัวเอง
- เหนื่อยล้า อ่อนเพลีย หมดแรง — นอนหลับเท่าไหร่ก็ยังรู้สึกไม่พอ ตื่นเช้ามาก็ยังล้าอยู่
- ปวดศีรษะ ปวดตามร่างกาย — ความเครียดสะสมแสดงออกมาเป็นอาการทางกายได้จริง
- วิตกกังวล เครียด นอนไม่หลับ — คิดวนเรื่องผู้ป่วยตลอด จนหยุดพักจริงๆ ไม่ได้
- ไม่มีสมาธิ หงุดหงิด โมโหง่าย — เริ่มรู้สึกผิดที่โกรธคนที่รัก ทั้งที่จริงๆ แค่เหนื่อยเกินไป
ถ้าคุณพบว่าตัวเองมีสัญญาณเหล่านี้อยู่ 2 ข้อขึ้นไป นั่นคือสัญญาณว่าถึงเวลาต้องดูแลตัวเองแล้วค่ะ
เติมพลังให้ตัวเองได้อย่างไร?
โพรเทียแนะนำว่า การขอความช่วยเหลือไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่คือการรักษาตัวเองให้มีแรงดูแลคนที่คุณรักได้ต่อไปในระยะยาว ลองเริ่มจากสิ่งเล็กๆ เช่น แบ่งเวร ‘หยุดพัก’ กับสมาชิกในครอบครัว หรือจ้างผู้ดูแลมาช่วยแม้แต่แค่ 2–3 ชั่วโมงต่อวัน เพื่อให้ตัวเองมีเวลาออกไปเดินรับอากาศ หรือทำสิ่งที่ชอบบ้าง
การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารครบมื้อ และออกกำลังกายเบาๆ สม่ำเสมอ มีผลโดยตรงต่อความสามารถในการรับมือกับความเครียดประจำวัน
หากความรู้สึกหนักใจไม่หาย ลองพูดคุยกับนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ที่เชี่ยวชาญด้านผู้ดูแลผู้ป่วย เพราะการพูดออกมาบางครั้งก็ช่วยได้มากกว่าที่คิด
โพรเทียพร้อมช่วยแบ่งเบาภาระ
โพรเทียเข้าใจดีว่าการดูแลผู้ป่วยติดเตียงทุกวันนั้นหนักแค่ไหน จึงออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อช่วยให้การพลิกตัว การจัดท่า และการดูแลประจำวันทำได้ง่ายขึ้น เพื่อให้ทั้งผู้ป่วยนอนสบาย และผู้ดูแลเองก็หมดแรงน้อยลงค่ะ เตือนตัวเองไว้นะคะว่า คุณจะดูแลคนอื่นได้ดี ก็ต่อเมื่อคุณดูแลตัวเองได้ดีก่อน 💚
แหล่งอ้างอิง
- Adelman, R.D. et al. (2014). Caregiver burden: A clinical review. JAMA, 311(10), 1052-1060.
- Pinquart, M. & Sörensen, S. (2003). Differences between caregivers and noncaregivers in psychological health. Journal of Gerontology, 58B(3), 112-128.
- กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือดูแลจิตใจผู้ดูแลผู้ป่วยในบ้าน.
