การเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่มีภาวะพึ่งพิง (Caregiver) ไม่ได้มีแค่การอยู่ข้าง ๆ คนที่เรารัก แต่ยังรวมถึงรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ต้องทำซ้ำแทบทุกวัน ตั้งแต่เตรียมอาหาร ทำความสะอาด ช่วยเปลี่ยนเสื้อผ้า จัดท่านอน ไปจนถึงดูแลเรื่องความสะอาดส่วนตัว และเมื่อกิจวัตรเหล่านี้สะสมไปเรื่อย ๆ สิ่งของบางอย่างที่ช่วยลดขั้นตอนหรือทำให้งานดูแลง่ายขึ้น จึงมีความหมายมากกว่าที่คิด เพราะเราไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างด้วยแรงของตัวเองเสมอไป
ลองเช็ก 10 ตัวช่วยที่อาจทำให้ชีวิต Caregiver ในแต่ละวันจัดการได้ง่ายขึ้น
1. แผ่นรองซับ – ตัวช่วยเรื่องความสะอาดบนเตียง
สำหรับผู้ที่มีปัญหาเรื่องการควบคุมการขับถ่ายหรือจำเป็นต้องใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่บนเตียง แผ่นรองซับช่วยลดภาระในการทำความสะอาด และทำให้ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนผ้าปูที่นอนทั้งชุดทุกครั้งที่เกิดเหตุไม่คาดคิด
2. สายรัดต้นขา – ยึดสายสวนให้มั่นคง ลดปัญหาแพ้กาวและผิวระคายเคือง
ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการแพ้กาวจากเทปที่ใช้ยึดสายสวนปัสสาวะ หรือเกิดการระคายเคืองและผิวถลอกจากการลอกเทปกาวบ่อย ๆ สายรัดต้นขา จึงเป็นอุปกรณ์เสริมที่ช่วยยึดสายสวนให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม ลดการเลื่อนขยับและแรงดึงรั้ง โดยไม่จำเป็นต้องใช้เทปกาวติดผิวหนังโดยตรง ช่วยลดความเสี่ยงต่อปัญหาผิวหนังจากกาว และทำให้ผู้ดูแลจัดการสายสวนได้สะดวกยิ่งขึ้น
3. หมอนรองจัดท่า – ตัวช่วยเล็ก ๆ สำหรับการพักบนเตียง
การนอนในท่าเดิมเป็นเวลานานอาจทำให้รู้สึกไม่สบายตัว การมีหมอนรองจัดท่าที่ช่วยรองรับส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ขา เข่า หรือบริเวณที่ต้องการการพยุงก็ช่วยทำให้การจัดท่าพักทำได้สะดวกขึ้น
4. สบู่โพรเทีย – เมื่อวันที่อาบน้ำไม่ใช่เรื่องง่าย
สำหรับวันที่ผู้ที่ได้รับการดูแลไม่สะดวกอาบน้ำ การทำความสะอาดร่างกายโดยไม่ต้องพาเข้าห้องน้ำอาจช่วยลดทั้งขั้นตอนและแรงของผู้ดูแล สบู่โพรเทียจึงเป็นอีกตัวเลือกสำหรับกิจวัตรดูแลความสะอาดในวันที่ต้องการความสะดวกมากขึ้น
5. ผ้าเช็ดทำความสะอาด
ของพื้นฐานที่ควรมีติดบ้าน โดยเฉพาะบริเวณที่ใช้ดูแลผู้ป่วย การเตรียมผ้าไว้ใกล้มือช่วยให้เช็ดทำความสะอาดได้ทันทีโดยไม่ต้องเดินไปหยิบของทุกครั้ง
6. เสื้อผ้าที่สวมใส่ง่าย
เสื้อผ้าที่เปิด-ปิดง่ายหรือไม่ต้องมีขั้นตอนซับซ้อน ช่วยลดเวลาเมื่อต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าให้ผู้ที่ช่วยเหลือตัวเองได้น้อยลง และยังช่วยให้เจ้าตัวมีส่วนร่วมในการแต่งตัวได้มากขึ้น หากยังสามารถทำได้ด้วยตัวเอง
7. กล่องจัดยาและอุปกรณ์ดูแล
การแยกยาและของใช้ตามช่วงเวลาหรือกิจกรรมช่วยลดการหยิบผิด หาของไม่เจอ และลดการจำรายละเอียดทุกอย่างจากความจำเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะบ้านที่มีอุปกรณ์ดูแลหลายประเภท
8. โต๊ะหรือถาดวางของข้างเตียง
ของใช้ที่ต้องหยิบเป็นประจำ เช่น น้ำ โทรศัพท์ ผ้า หรืออุปกรณ์ส่วนตัว ควรอยู่ในระยะที่เข้าถึงง่าย การมีพื้นที่วางของข้างเตียงจึงช่วยลดการเอื้อมหรือเดินไปหยิบของบ่อย ๆ
9. ขวดน้ำหรือแก้วที่จับถนัดมือ
การดื่มน้ำเป็นกิจวัตรที่เกิดขึ้นหลายครั้งในแต่ละวัน จึงควรเลือกภาชนะที่จับง่าย น้ำหนักไม่มาก และเหมาะกับความสามารถในการหยิบจับของผู้ที่ได้รับการดูแล
10. สมุดหรือ Checklist สำหรับ Caregiver
การจดกิจวัตรประจำวัน เช่น เวลาอาหาร การทำความสะอาด การเปลี่ยนท่า หรือสิ่งที่ต้องติดตาม ช่วยให้คนในครอบครัวสามารถดูแลต่อกันได้ง่ายขึ้น และลดโอกาสลืมงานสำคัญเมื่อแต่ละคนต้องสลับเวรกันดูแล
การเลือกของใช้เล็ก ๆ ที่ช่วยลดขั้นตอนซึ่งต้องทำซ้ำทุกวัน ตั้งแต่แผ่นรองซับ สายรัดต้นขา หมอนรองจัดท่า ไปจนถึงสบู่โพรเทีย ตัวช่วยแต่ละอย่างมีหน้าที่แตกต่างกัน และควรเลือกให้เหมาะกับความสามารถของผู้ที่ได้รับการดูแล เพราะเป้าหมายของการมีตัวช่วยไม่ใช่การทำให้ผู้ดูแลต้องทำงานมากขึ้น แต่คือการลดแรง ลดขั้นตอน และลดความเหนื่อยที่ไม่จำเป็น เพื่อให้คนดูแลมีเวลาและพลังเหลือสำหรับสิ่งที่สำคัญกว่า นั่นคือการได้ใช้เวลาอยู่กับคนที่เรารักอย่างมีคุณภาพ
