เมื่อคนในครอบครัวเริ่มช่วยเหลือตัวเองได้น้อยลง บทบาทของลูก หลาน หรือคนในบ้านอาจเปลี่ยนไปโดยไม่ทันตั้งตัว จากที่เคยใช้ชีวิต ทำงาน และมีเวลาของตัวเอง กลายเป็นต้องเพิ่มหน้าที่ดูแลอีกคนเข้ามาในแต่ละวัน ทั้งเตรียมอาหาร ทำความสะอาด ช่วยเปลี่ยนเสื้อผ้า จัดท่านอน หรือคอยดูแลเรื่องความสะอาดส่วนตัว
การดูแลคนที่เรารักเป็นเรื่องที่มีความหมาย แต่เมื่อการดูแลกลายเป็นกิจวัตรที่ต้องทำทุกวัน ความเหนื่อยสะสมก็อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่รู้ตัว และบางครั้งสิ่งที่หายไปก่อนอาจไม่ใช่เวลา แต่เป็น เวลาสำหรับตัวเราเอง
4 วิธีดูแลคนที่บ้าน โดยไม่ลืมดูแลตัวเอง
1. จัด Routine ให้ชัดเจน
การมีตารางกิจวัตรช่วยลดการตัดสินใจซ้ำ ๆ ในแต่ละวัน เช่น กำหนดเวลาอาหาร การทำความสะอาด การเปลี่ยนผ้า หรือการจัดท่านอน เมื่อรู้ว่าช่วงไหนต้องทำอะไร การดูแลจะเป็นระบบและใช้พลังงานน้อยลง
2. เตรียมของที่ใช้บ่อยไว้ใกล้มือ
ของที่ต้องหยิบใช้เป็นประจำควรจัดให้อยู่ในจุดที่เข้าถึงง่าย เช่น ผ้าสะอาด เสื้อผ้า ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด หรืออุปกรณ์สำหรับดูแลผู้ป่วย การเตรียมทุกอย่างไว้ล่วงหน้าช่วยลดการเดินไปหยิบของหลายรอบ และทำให้แต่ละกิจกรรมต่อเนื่องมากขึ้น
3. ใช้ตัวช่วยเพื่อลดงานที่ต้องทำซ้ำ
บางกิจกรรมสามารถเลือกอุปกรณ์ที่ช่วยลดแรงและขั้นตอนได้ เช่น แผ่นรองซับ สำหรับช่วยจัดการเรื่องความสะอาดบนเตียง หรือ หมอนรองจัดท่า ที่ช่วยรองรับร่างกายในขณะพักและช่วยให้การจัดท่าทำได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้ที่ได้รับการดูแลต้องใช้เวลาบนเตียงเป็นเวลานาน
การมีอุปกรณ์ที่เหมาะกับกิจวัตรจึงไม่ได้หมายความว่าเราดูแลน้อยลง แต่เป็นการลดงานที่ต้องทำซ้ำและลดภาระทางกายของผู้ดูแล เพื่อให้มีแรงเหลือสำหรับการพูดคุย อยู่เป็นเพื่อน หรือดูแลเรื่องอื่นที่สำคัญไม่แพ้กัน
4. อย่ารู้สึกผิดเมื่อถึงเวลาพัก
การพักไม่ใช่การละเลยคนที่เราดูแล แม้เพียงการมีเวลานั่งกินข้าวอย่างเต็มมื้อ ออกไปเดินเล่น อ่านหนังสือ หรือทำกิจกรรมที่ชอบสักครู่ ก็ช่วยให้เราได้กลับมาเป็นตัวเอง
หากสามารถวางแผนกิจวัตรล่วงหน้าและมีอุปกรณ์ที่ช่วยลดขั้นตอนบางอย่างได้ เวลาที่ประหยัดไปอาจกลายเป็นช่วงพักเล็ก ๆ ของผู้ดูแลได้เช่นกัน เพราะการดูแลคนอื่นในระยะยาวจึงควรมีพื้นที่สำหรับชีวิตของคนดูแลอยู่ด้วย
การดูแลที่ดี ควรดูแลทั้งสองฝ่าย
ชีวิตของคนดูแลอาจเปลี่ยนไปเมื่อมีคนในครอบครัวต้องการความช่วยเหลือมากขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าเราต้องหยุดใช้ชีวิตของตัวเองทั้งหมด การจัด Routine แบ่งหน้าที่ เตรียมของให้พร้อม และเลือกใช้ตัวช่วยอย่างแผ่นรองซับและหมอนรองจัดท่าให้เหมาะกับกิจวัตร สามารถช่วยให้การดูแลในแต่ละวันเป็นระบบและเบาลงได้
เพราะการดูแลคนที่เรารักไม่ใช่การทุ่มทุกอย่างให้เขาจนไม่เหลืออะไรสำหรับตัวเอง แต่คือการหาวิธีให้ทั้งคนที่ได้รับการดูแลและคนที่กำลังดูแล ยังมีแรงใช้ชีวิตในวันต่อ ๆ ไปได้อย่างมีความสุข และการดูแลที่ดีไม่ได้แปลว่าเราต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเอง แต่อาจหมายถึงการรู้ว่าเมื่อไรควรใช้ตัวช่วย เพื่อให้มีแรงเหลือสำหรับสิ่งสำคัญที่สุด นั่นคือการได้อยู่ดูแลคนที่เรารักไปได้นาน ๆ




